موارد مشمول منع مطلق اعزام
در موارد زیر، عدم استطاعت جسمانی متقاضی برای تشرف به حج محرز بوده و اعزام وی به سرزمین وحی مطلقاً ممنوع است. پزشک مجموعه موظف است ضمن ثبت مستندات پزشکی، از تأیید استطاعت این افراد اکیداً خودداری نماید.
۱) دیابت (Diabetes Mellitus)
که همراه با یکی از موارد زیر باشد:
- آزمایش HbA1c برابر و یا بیشتر از ۵/۸؛
- حملات مکرر هیپوگلیسمی؛
- سکته قلبی طی ۶ ماه گذشته؛
- نارسایی قلبی؛
- زخم فعال پای دیابتی؛
- محدودیت شدید فعالیت بدنی؛
- ناتوانی در انجام خودمراقبتی.
تبصره: متقاضیانی که برای نخستین‌بار مبتلا به دیابت تشخیص داده شده‌اند، در صورتی که با درمان مناسب طی حداکثر دو ماه (حداقل یک ماه پیش از اعزام) HbA1c آنان به حد مطلوب برسد، امکان تأیید استطاعت خواهند داشت.
۲) بیماری‌های قلب و عروق
- درد قفسه سینه فعالیتی (آنژین ناپایدار یا علامت‌دار)؛
- سابقه انفارکتوس میوکارد، جراحی قلب باز، تعویض دریچه قلب، جراحی بای‌پس عروق کرونر (CABG)، آمبولی ریه، پریکاردیت یا آندوکاردیت طی شش ماه گذشته؛
- تعبیه هرگونه وسیله الکتریکی قلب (Pacemaker، ICD و ...) طی سه ماه گذشته؛
- تعبیه دستگاه‌های قلبی طی سه ماه گذشته؛
- تنگی عروق کرونر درمان‌نشده که امکان درمان مداخله‌ای یا دارویی مناسب برای آن وجود نداشته باشد؛
- نارسایی قلبی با کلاس عملکردی NYHA Functional Class III–IV؛
- کسر جهشی (EF) کمتر از ۳۰ درصد، حتی در بیماران بدون علامت؛
- بلوک کامل قلبی درجه دو یا سه؛
- تنگی شدید دریچه آئورت، حتی در صورت بی‌علامت بودن، یا هر نوع تنگی علامت‌دار دریچه آئورت؛
- تنگی دریچه میترال با سطح دریچه کمتر از ۱٫۵ سانتی‌متر مربع؛
- هیپرتروفی شدید میوکارد؛
- سابقه لنگش متناوب فعالیتی؛
- پرفشاری خون کنترل‌نشده (فشار سیستولیک >۱۸۰ یا فشار دیاستولیک >۱۱۰ میلی‌متر جیوه)؛
- بیماری‌های مادرزادی پیچیده قلب (سیانوتیک)، درمان‌نشده یا علامت‌دار؛
- سابقه پارگی، آنوریسم یا اتساع شدید آئورت.
۳) بیماری‌های مغز و اعصاب و اختلالات روان‌پزشکی
- زوال عقل (Dementia) یا پیش‌دمانس با نمره MMSE کمتر از ۲۴؛
- بیماری‌های نورولوژیک فعال که طی سه ماه گذشته نیازمند مصرف روزانه داروهای سرکوب‌کننده ایمنی (معادل حداقل ۲۰ میلی‌گرم پردنیزولون) بوده‌اند؛
- سکته مغزی طی شش ماه گذشته؛
- مولتیپل اسکلروزیس (MS) فعال و در حال درمان؛
- بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع به هر علت؛
- ناتوانی در راه رفتن مستقل بدون کمک دیگران؛
- صرع با بیش از سه حمله تونیک ـ کلونیک طی یک ماه اخیر؛
- اختلالات شدید حسی ـ حرکتی؛
- بیماری‌های عصبی ـ عضلانی همراه با تنگی نفس هنگام فعالیت یا اختلال بلع؛
- کم‌توانی ذهنی متوسط یا شدید؛
- سابقه اختلالات روان‌پریشی (Psychosis)؛
- اختلالات حاد روان‌پزشکی (افسردگی شدید، اختلال دوقطبی، اختلالات شدید اضطرابی)؛
- اختلال وسواس جبری شدید؛
- سوءمصرف مواد مخدر.
تبصره: انجام آزمون MMSE برای تمامی زائران بالای ۶۵ سال و کلیه کارگزاران بالای ۶۰ سال الزامی است.
تبصره: بیماران وابسته به ویلچر تنها در شرایط کاملاً استثنایی، با تصویب کمیسیون پزشکی، وجود همراه هم‌جنس توانمند و فراهم بودن کلیه تسهیلات لازم، قابل بررسی خواهند بود.
۴) بیماری‌های کلیوی (نفرولوژی)
- وابستگی به دیالیز؛
- نارسایی مزمن کلیه پیشرفته (کراتینین سرم ≥ ۴ mg/dL)؛
- نارسایی حاد کلیه؛
- پیوند کلیه طی کمتر از یک سال گذشته؛
- پیوند کلیه بیش از یک سال قبل، همراه با افزایش کراتینین و عملکرد ناپایدار پیوند؛
- بیماری‌های فعال کلیوی (از جمله گلومرولونفریت‌ها و بیماری‌های توبولواینتراستیشیال) که طی ۶ تا ۱۲ ماه گذشته نیازمند درمان با داروهای سرکوب‌کننده ایمنی بوده‌اند یا همچنان فعال هستند.
۵) بیماری‌های گوارش و کبد
- شش ماه نخست پس از پیوند کبد؛
- رد پیوند کبد طی دو ماه گذشته؛
- سیروز کبدی Child–Pugh کلاس B یا C؛
- هپاتیت فعال B یا C؛
- بیماری‌های التهابی فعال روده (IBD) طی سه ماه گذشته؛
- بستری به علت خونریزی گوارشی طی دو ماه گذشته؛
- جراحی سرطان‌های شکمی طی شش ماه گذشته؛
- جراحی‌های وسیع شکمی طی دو ماه اخیر.
۶) سایر موارد منع مطلق
- هرگونه ابتلا به سرطان فعال و تحت کموتراپی یا رادیوتراپی با یا بدون متاستاز تا یک سال بعد از کنترل و عدم عود؛
- بارداری و تا شش ماه پس از زایمان (برای کارگزاران تا یک سال)؛
- مصرف روزانه ۳۰ میلی‌گرم یا بیشتر پردنیزولون (یا معادل آن)؛
- دریافت داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی به هر علت؛
- بیماری‌های روماتولوژیک التهابی فعال؛
- اریترودرمی حاد یا مزمن؛
- BMI بیش از ۴۰ کیلوگرم بر متر مربع؛
- BMI بین ۳۵ تا ۴۰ همراه با بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت، پرفشاری خون، بیماری عروق کرونر (CAD)، بیماری‌های مزمن ریوی، آسم، COPD یا نارسایی قلبی کلاس عملکردی II یا بالاتر؛
- ابتلا به بیماری‌های عفونی فعال، از جمله سل (TB)، هپاتیت فعال و سایر بیماری‌های واگیر مهم.
تبصره: برنامه کاهش وزن باید چند ماه پیش از اعزام آغاز شود و کاهش وزن طی یک ماه منتهی به سفر نباید بیش از ۵ درصد وزن بدن باشد.
استومی: وجود استومی به‌تنهایی مانع اعزام نیست. تصمیم‌گیری بر اساس نوع استومی، علت ایجاد آن، وضعیت بیماری زمینه‌ای، توانایی فرد در مراقبت از استومی و امکان انجام مستقل مناسک خواهد بود. در موارد تردید، ارجاع به کمیسیون پزشکی الزامی است.